• 19
  • 1

Column


De zachte kant van veiligheid

Door Gonny ten Haaft | 13 April 2012

Gonny ten Haaft

Gonny ten Haaft
Gonny ten Haaft is freelance journalist en schrijfster van het boek ‘Dokter is ziek, als patiënt zie je hoe zorg beter kan’.


Dokter is Ziek
“ Ik voel me veilig als ik word gehoord ”

— Marianne Brackel

Ik voel me veilig als ... Ik word gehoord. “Ik” word gezien. Ik niet alles hoef te horen. Ik zie dat er op mij wordt gelet. Ik zie dat jij ziet wat deze ziekte met me doet...

Met deze woorden beschreef de arts Marianne Brackel laatst in een volle zaal van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven wanneer zij zich veilig voelt. De specialisten en arts-assistenten luisterden aandachtig. Het was een boodschap waar zij niet omheen konden: als een zieke collega over haar ziekte vertelt, is dat toch weer net even anders dan het verhaal van de gemiddelde patiënt in hun spreekkamer of in een boek. Marianne Brackel toonde veel moed om zo’n verhaal aan collega’s te durven vertellen. Minstens zo moedig is het Catharina Ziekenhuis, dat haar artsen op deze manier op de aan Brackel verleende zorg laat reflecteren.

Marianne Brackel heeft de ziekte van Wegener, een auto-immuunziekte die vaatontstekingen veroorzaakt die diverse organen kunnen aantasten. Eerder schreef ze al een serie columns in Medisch Contact over haar ervaringen. Deze columns maakten vooral indruk omdat ze zo indringend laten zien hoe belangrijk de ‘kleine’ dingen zijn voor iemand die pijn heeft, onzeker is, afhankelijk en ook bang. Een verpleegkundige die éven iets uitlegt, een arts-assistent die een patiënt in bed niet te lang alleen op een gang laat staan, of merkt dat er ’s nachts teveel geluiden zijn.

Nou kwamen juist dit soort voorbeelden ook goed naar voren in interviews die ik met zieke verpleegkundigen, artsen en managers heb gevoerd. ‘Kleine’ dingen zijn voor een patiënt groot. Ik vond dat een van de belangrijkste conclusies in mijn boek Dokter is ziek en heb daar ook al vaak over verteld en geschreven. Maar nooit legde ik een zo duidelijke relatie tussen deze ‘kleine’ dingen en patiëntveiligheid, zoals Marianne Brackel dat nu – terecht! – wel doet. Ze voelde zich meestal veilig in haar ziekte, maar soms ook niet.

Want haar rijtje gaat nog veel verder.

Ik voel me veilig als...
Je duidelijk en eerlijk naar me bent
We dezelfde taal spreken.
Ik zie dat je kennis hebt over mijn ziekte.
Ik weet dat je de grenzen kent van jouw kennis.
De communicatie goed verloopt.
Ik jou kan bereiken als ik je nodig heb.
Mijn privacy gewaarborgd wordt
en vooral als ik compassie ervaar.

En nog steeds is haar rijtje niet af. Voor haar toehoorders in het Catharina Ziekenhuis draaide zij hetzelfde rijtje bovendien nog eens om. Ik voel me ONveilig als: ik niet word gehoord, als jij mij niet ziet...

Net als ik, denkt ook de gemiddelde hulpverlener niet aan zulke punten als hem of haar naar voorbeelden van patiëntveiligheid wordt gevraagd. Eerder gaan de antwoorden over goede en betrouwbare apparaten en medicijnen, up-to-date kennis en een adequaat meldingssysteem als er dingen fout gaan.

Marianne Brackel heeft mij en haar toehoorders geleerd hoe belangrijk het is voor een zieke om zich veilig te kunnen voelen. En wat daar voor nodig is. Wat mij betreft zijn dit ook allemaal aspecten van zorgzame zorg, waar deze website over gaat. De initiatiefnemers van dit platform willen projecten bundelen die aandacht hebben voor de ‘zachte kanten’ van de zorg. Vanaf nu weet ik dat ook je veilig voelen daarbij hoort: veiligheid klinkt vaak vrij hard, maar is ‘zachter’ dan je denkt.


Gonny ten Haaft (www.dokterisziek.nl) is freelance journalist en schrijfster van het boek ‘Dokter is ziek, als patiënt zie je hoe zorg beter kan’. Zij geeft ook presentaties in ziekenhuizen en andere instellingen, zo mogelijk samen met hulpverleners die zelf ziek zijn.

Getagd als: zorgzaam


1 reactie

  • Isabelle

    dr.leonardo o mes pa | Isabelle

    dr.leonardo o mes passado fiz eco ,coloquei holter e fiz teste ergometrico e nao deu nada,so no teste ergometrico eu nao consegui muita coisa porque tenho artrose no joelho direito,mas sinto o coraçao pular e da uma paradinha.sou hipertensa e tenho hiodpireoioismo,stu muito ansiosa e gostaria de saber se o que sinto e grave ou pode matar.

    22 July 2016



Vertel ons wat jij vindt

Of blijf op de hoogte van alle reacties op dit item via RSS.

Reageer

Naam

E-mail

Wordt niet aan andere bezoekers getoond.

Titel

Reactie

Houd je aan de huisregels.

Type de twee woorden over.